Nawigacja
 
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
 
SP42
Lokomotywa spalinowa serii SP42, typ 101D


W 1957 roku w PKP podjęto decyzję o zaprzestaniu sprowadzania i produkowania nowych lokomotyw parowych. Mimo tej decyzji plan wprowadzania trakcji spalinowej nie został wdrożony od razu, co zaowocowało powstawaniem coraz większej luki w zapotrzebowaniu na nowe maszyny w dobie wzrastającej pracy przewozowej w Polsce. Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Taboru Kolejowego opracowało więc równocześnie kilka projektów lokomotyw spalinowych, podczas gdy już sprowadzano pierwsze maszyny zza granicy (np. SM41 z Węgier czy wagony silnikowe SN52 i SN61). Najpierw zrealizowany w produkcji seryjnej został projekt 6D, czyli znana na PKP seria SM42, przeznaczona do wykonywania średniej pracy manewrowej. Mimo wielu cech uniwersalności lokomotywa ta nie mogła być jednak wykorzystywana zimą do prowadzenia pociągów pasażerskich z powodu braku możliwości ogrzewania wagonów. W późniejszym czasie opracowano projekt 301D, który zapewnił maszyny do prowadzenia ciężkich pociągów pasażerskich przez cały rok w postaci serii SP45. Ostatnią naglącą potrzebą na PKP było skonstruowanie lekkiej lokomotywy do prowadzenia pociągów pasażerskich na liniach drugorzędnych, o zniszczonej nawierzchni. W tym celu wykorzystano sprawdzający się w eksploatacji projekt 6D, uzupełniając go o zabudowę wytwornicy pary do ogrzewania wagonów. Nowy projekt został nazwany 101D, a na PKP ziścił się jako seria SP42.

SP42 od samego początku produkcji posadzona była na wózkach 1LN, które były nowszą konstrukcją w stosunku do pierwotnie stosowanych wózków w SM42. Wymagało to zaprojektowania nowej ostoi. Pierwszych kilka maszyn serii SP42 posiadało ostoję zbliżoną do tej z SM42, z tą różnicą, że pojawiły się wycięcia na zmieszczenie innego rodzaju usprężynowania wózków 1LN:

[fotografia autorstwa Bazlera]

Potem już zastosowano ostoję bez wycięć, ale z podniesioną częścią nadwózkową. Jednocześnie taką samą ostoję wprowadzono do ciągle produkowanej serii SM42:

[fotografia autorstwa Kilana]

Jak widać na powyższym zdjęciu, SP42 różni się widocznie od SM42 przez zabudowaną osłonę wydechu kotła parowego na krótszym "nosie" (który swoją drogą jest nieco dłuższy niż w SM42). SP42 są również lżejsze od SM42, mają przebudowany układ paliwowy, wodny i elektryczny, posiadają mniejszy zbiornik paliwa z powodu umieszczenia zbiornika wody.

Najwięcej tych lokomotyw trafiło do DOKP Wrocław (58 sztuk) i DOKP Gdańsk (51 sztuk), a w sumie wyprodukowano ich 268. Oczywiście na przestrzeni czasu lokomotywy te były przerzucane między lokomotywowniami, ale zawsze najbardziej typowym miejscem ich występowania było Pomorze oraz Dolny Śląsk z dużą liczbą niezelektryfikowanych linii. W początkowym okresie eksploatacji kilka SP42 trafiło do MD Tłuszcz, ale wraz z postępującą elektryfikacją seria ta praktycznie zniknęła z Centralnej DOKP.

Oprócz lekkich lokalnych pociągów, SP42 prowadziły również pociągi pospieszne (głównie sezonowo). Na początku ich eksploatacji prowadziły w trakcji podwójnej ekspres Tatry, a do końca swego żywota co roku pojawiały się na Mierzei Helskiej z pociągami z całej Polski. Ponadto sporadycznie można było spotkać te maszyny przy obsłudze manewrów i pociągów towarowych, tak samo jak SM42 przy obsłudze pociągów pasażerskich:



Najbardziej typowe jednak składy dla tych lokomotyw w całej Polsce to dwa bezprzedziałowe wagony w wariacjach 120A/101A/102A/43A oraz piętrowe zestawy Bhp:




Formalnie seria SP42 przestała być eksploatowana w 2008 roku, chociaż jej ilostan był sukcesywnie zmniejszany już od 1998 roku. Ostatnie planowe pociągi prowadzone SP42 można było spotkać na linii Tomaszów Mazowiecki - Skarżysko-Kamienna. Co prawda niemal współcześnie pojawiła się jeszcze na pewien czas SP42-260 z leszczyńskiej lokomotywowni, ale używana była praktycznie sporadycznie do manewrów i zdawek, oraz niekiedy jako zaparowóz w pociągach z/do/przez Wolsztyn.

Bibliografia: Świat Kolei 3/1999.
Fotografie nie podpisane pochodzą z serwisu wrphoto.eu
Po skróconej prezentacji serii możemy przejść do opisu modelu 3D. Siatka została przygotowana z dbałością o szczegóły, które wyróżniały poszczególne egzemplarze. Temat pozostaje więc otwarty, bo wariacji i niuansów było bardzo dużo, i zmieniały się w zależności od czasu oraz miejsca stacjonowania.

W stosunku do obecnie obowiązującego modelu, nowa siatka zapewnia porównywalną ilość poligonów, niemal czterokrotnie lżejsze tekstury z prawie niezauważalnym pogorszeniem jakości (to widać jedynie z bliska), o ponad połowę lżejsze wózki i nowe dla tej serii w Trainzie opcje: oświetlenie nocne, otwierane drzwi i otwierane boczne okna. Ponadto mapowanie, chociaż trudniejsze dla osób zajmujących się repaintowaniem, zapewnia chociażby "pomalowanie" według uznania barierek. Warto zwrócić uwagę również na poprawny kształt tylnej barierki, typowy tylko dla serii SP42 i jej późniejszej modernizacji (SU42). Oprócz tego model posiada poprawnie zabudowane pointy dla kabiny Sir_M i domyślnie jest ona zastosowana. LOD został zastosowany dwustopniowy, zarówno dla pudła jak i dla wózków. Zapewnia on nieco ponad dwukrotne obniżenie ilości poligonów w obu siatkach.



Napisy końcowe:

- autor skryptu: Qń
- autor siatki 3D: Wujek 082
- autor wózków: Wujek 082
- autor sprzęgu 3D: Qń
- autor tekstur SP42-166: Wujek 082
- autor tekstur SP42-236: PMT
- autorzy zdjęć na tekstury: Maciek, Bazler, Kilanziom, Ryszard, Podlesky, RCScorpion i inni
- autorzy dźwięków: Makaron1970, Pm372
- autor coron: PTram
- autor enginespeca: Leo45
- porady konstrukcyjne: Qń, PMT, Bzyk i inni


 
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
 
Wygenerowano w sekund: 0.01
4,328,820 unikalne wizyty